De (on)macht van de placebo

We weten al heel lang dat patiënten opknappen door nepbehandelingen, zogeheten placebo’s. Met deze kennis kun je ook ‘echte’ behandelingen beter maken, maar er zitten grenzen aan de macht van de placebo.

Dit artikel verscheen eerder in druk in Vizier. Dit is het tijdschrift van de patiëntenvereniging ADF, voor mensen met een angst- of dwangstoornis en fobie.

Bergen kalmeringsmiddelen slikt Milgram om zijn angststoornis de baas te kunnen. Totdat schepper William Gibson de tragische figuur opeens in therapie laat gaan in zijn laatste roman Zero history. Braaf slikt Milgram een nieuw wonderpil die zijn angst moet genezen. Tussen de achtervolgingen en ontploffingen door volgt Milgram het ingewikkelde doseerschema tot zijn geduld opraakt. Wanneer is hij nou genezen? Zijn behandelaar grijnst: Hij kan meteen stoppen. Zijn pillen bestaan alleen uit suiker, het zijn neppillen oftewel placebo’s en hij is allang over zijn angst heen.

Hoewel dit verhaal fictie is, […] Lees verder

Placebo’s werken ook zonder misleiding

Het placebo-effect is een van de vreemdste fenomenen in de geneeskunde. Kort door de bocht houdt het in dat patiënten die verwachten op te knappen van een therapie/medicijn alleen al door die verwachting vooruitgaan. Dit staat los van de effectiviteit, zodat zelfs neptherapieën positief werken. Wat voorbeelden: Een neppil (placebo) zonder aspirine verlicht hoofdpijn. Mensen met pijn op de borst (angina) knappen op van een nepoperatie. Tenslotte houdt het placebo-effect al meer dan honderd jaar een omvangrijke homeopathie-industrie in leven.

Onderzoek aan het placebo-effect levert bizarre resultaten die soms met IG-nobelprijzen worden beloond. Zo werken duurdere placebo’s beter dan goedkope. Verder heeft een injectie met zoutoplossing meer effect dan het slikken van een neppil. Niet omdat één van beiden ook maar een molecuul werkzame stof bevat, maar omdat het een dramatischer ingreep is. Het placebo-effect draait om de verwachtingen van de patiënt. Ervaart die een meer dramatischer ingreep, is hij/zij […] Lees verder