De (on)macht van de placebo

We weten al heel lang dat patiënten opknappen door nepbehandelingen, zogeheten placebo’s. Met deze kennis kun je ook ‘echte’ behandelingen beter maken, maar er zitten grenzen aan de macht van de placebo.

Dit artikel verscheen eerder in druk in Vizier. Dit is het tijdschrift van de patiëntenvereniging ADF, voor mensen met een angst- of dwangstoornis en fobie.

Bergen kalmeringsmiddelen slikt Milgram om zijn angststoornis de baas te kunnen. Totdat schepper William Gibson de tragische figuur opeens in therapie laat gaan in zijn laatste roman Zero history. Braaf slikt Milgram een nieuw wonderpil die zijn angst moet genezen. Tussen de achtervolgingen en ontploffingen door volgt Milgram het ingewikkelde doseerschema tot zijn geduld opraakt. Wanneer is hij nou genezen? Zijn behandelaar grijnst: Hij kan meteen stoppen. Zijn pillen bestaan alleen uit suiker, het zijn neppillen oftewel placebo’s en hij is allang over zijn angst heen.

Hoewel dit verhaal fictie is, […] Lees verder

Mindfulness: hier en nu

De afgelopen jaren krijgt mindfulness steeds meer aandacht als behandeling bij psychisch leed. Hoog tijd het eens wetenschappelijke tegen het licht te houden en te kijken hoe en waarom het werkt en wat de valkuilen zijn.

Dit artikel verscheen eerder in druk in Vizier. Dit is het tijdschrift van de patiëntenvereniging ADF, voor mensen met een angst- of dwangstoornis en fobie.

‘De pijn op mijn borst wordt erger, ik krijg nu echt een hartaanval.’ ‘Waarom verpruts ik dit nou, ik ben niets waard.’ ‘Ik heb al tien keer gekeken en nu twijfel ik weer of alle ramen dicht zijn.’ Mensen met psychische klachten hebben zelden rust in hun hoofd. Negatieve, vervelende en schokkende gedachtes komen ongevraagd en veroorzaken vicieuze cirkels met steeds meer mentaal gekrakeel. Eigenlijk hebben we daar allemaal wel eens last van. Soms blijft de stressvolle gedachte aan een propvolle to-do lijst zich opdringen of lukt het […] Lees verder

Mindfulness (1)

Dit is een van de researchblogjes over mindfulness als behandeling bij psychische stoornissen. Als een experiment volg ik mijn leercurve terwijl ik bezig ben met mijn artikel (zie hier voor de uitgebreide uitleg).

Ik ben eerst de openbare bibliotheek en de internets ingedoken om te kijken wat mindfulness is volgens haar adepten. Maar laat ik beginnen met mijn kennis en vooroordelen. Momenteel overheerst vooral mijn scepsis. Mindfulness roept bij mij onmiddellijk associaties op met de dweperige zweverigheid van blaadjes als Hapinezz. Verder associeer ik het met religie en alternatieve geneeswijzen. Nog twee zaken die ik, om eens een eufemisme te gebruiken, kritisch bezie. Recentelijk las ik wel een aantal wetenschappelijke claims dat mindfulness werkt bij psychische problemen, dus ik ben op zich geïnteresseerd. En tenslotte, voor de ultieme journalistieke transparantie, ik doe tegenwoordig aan jiu-jitsu en de rituelen rond deze vechtkunst bevatten elementen van zenmeditatie.

Het eerste boek dat […] Lees verder

‘Het doel van de DSM-5 is niet om nog meer mensen ziek te verklaren.’

‘Stop het psychiatrisch imperialisme,’ kopte een essay in de Volkskrant afgelopen augustus. Volgens de auteur Peter Giessen beweegt de psychiatrie zijn tentakels steeds dieper de samenleving in door steeds meer gedrag – en daarmee mensen – psychisch ziek te verklaren. Hoofdschuldige acht hij de jongste herziening van de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, oftewel DSM-5, die moet uitkomen in 2013.

Dit artikel verscheen eerder in druk in Vizier. Dit is het tijdschrift van de patiëntenvereniging ADF, voor mensen met een angst- of dwangstoornis en fobie.

Voor een boek dat zulke heftige reacties oproept, lijkt de DSM erg bescheiden. In het boek vind je lijstjes met symptomen die vaak gemeenschappelijk voorkomen bij psychische stoornissen. Wanneer een psycholoog bij een patiënt genoeg symptomen kan ‘aanvinken’ op een lijst krijgt deze de bijbehorende diagnose. Het resultaat daarvan is verstrekkend, het diagnostisch handboek definieert wat psychische gezondheid en ziekte is. […] Lees verder

De digitale sofa: therapie online

Het internet schept nieuwe mogelijkheden voor de behandelingen van angst en depressie. Voor patiënten betekent dit meer keuze, meer behandeld leed en minder barrières. Het is alleen niet vanzelfsprekend dat online therapie effectief en zonder gevaar is. Een overzicht hoe het internet de psychische zorg gaat veranderen.

Dit artikel verscheen eerder in vizier, het tijdschrift van de patiëntenvereniging voor angst- en dwangstoornissen en fobieën.

Ons leven speelt zich steeds meer af op het web. We regelen er onze bankzaken, doen inkopen en communiceren met vrienden. Er ontsnapt geen facet van ons leven aan het medium, zelfs de psychische gezondheid niet. Was het al langer mogelijk allerlei informatie en zelftests te vinden op het web, nu kun je zelfs online in therapie te gaan. Veel instellingen bieden complete zelfhulp- en therapieprogramma’s aan. Dat betekent niet langer in gesprek gaan met een therapeut, maar het volgen van digitale sessies wanneer jij […] Lees verder